Cha mẹ nào thấy con mình khi mọc sữa bị đau đớn, sốt và bỏ ăn thì nghe ai bảo gì cũng làm chỉ cốt sao cho con đỡ đau mà thôi. Còn việc những cách đó có hiệu quả thật sự hay chỉ là những lời đồn thổi thì lại là chuyện khác. Đeo vòng hổ phách là một trong những cách mà một số các bậc cha mẹ dùng để giảm đau cho con khi mọc răng. Ở Việt Nam thì có vẻ như vòng hổ phách giảm đau răng cho trẻ mới được biết đến rộng rãi một chút từ năm 2010 thông qua việc bán hàng trên 1 trang mạng dành cho cha mẹ.
Về vấn đề này tôi thấy có một số điểm như sau:
- Có vẻ như chưa có một nghiên cứu chính thức nào để đánh giá xem đeo vòng hổ phách (vòng này để đeo chứ không để nhai cho bớt đau lợi) sẽ giúp trẻ giảm đau, giảm sốt khi mọc răng sữa hay không.
- Khả năng giảm đau, giảm sốt cho trẻ mọc răng đã được một số bậc cha mẹ xác nhận từ kinh nghiệm đối với con của mình. Nhưng cũng cần đặt câu hỏi là những đứa trẻ của các bậc cha mẹ ấy nếu không đeo thì có đau răng hơn là khi có đeo vòng hổ phách không. Tại vì có những trẻ không đau răng hoặc đau răng ít hơn trẻ khác khi mọc răng sữa nên nếu thấy con mình đeo vòng hổ phách mà đau ít hơn con nhà hàng xóm (không đeo vòng) thì cũng chưa chắc đó là nhờ công dụng của vòng hổ phách. Nhiều khi 2 đứa trẻ cùng cha mẹ mà có răng khác hẳn nhau (bạn cứ nhìn các gia đình xung quanh mình mà xem) nên không thể chắc chắn 100% là 2 đứa trẻ đó sẽ cùng không hoặc có đau răng giống nhau khi mọc răng sữa được. Vậy nên việc so sánh với trẻ nhà hàng xóm hay trẻ nhà họ hàng lại càng không lấy gì làm tin tưởng.
- Nhưng các nhà khoa học đã chứng minh là hổ phách tự nhiên có chứa một loại axit có tên là axit hổ phách có tác dụng giảm đau cơ mà? Đúng vậy, nhưng bạn biết không, người ta nhận thấy là phần lớn axit này lại nằm ở lớp vỏ bên ngoài của hổ phách. Mà lớp vỏ này lại xù xì, lồi lõm, dính đất bẩn, trông không đẹp mắt chút nào (nó ở trong lòng đất mấy chục triệu năm cơ mà, làm sao có thể nhẵn nhụi và sạch sẽ được, phải không?) Thế nên người ta phải cắt bỏ lớp vỏ này đi, rồi mài viên hổ phách cho nhẵn, cho bóng để nó trở nên rạng ngời, đấy là chưa kể người ta còn phải cho vào lò nung lên để hổ phách trở nên trong suốt hơn, óng ánh hơn. Nếu có chút ít axit hổ phách nào còn sót lại sau khi lớp vỏ đã bị mài bỏ thì khi bị nung trong lò nó cũng mất gần như hết cả rồi.
- Nói như vậy thì hổ phách sau khi chế tác cho nhẵn, cho đẹp thì không có tác dụng giảm đau, giảm sốt cho trẻ hay sao? Có thể là vậy mà cũng có thể là không phải vậy. Bởi người ta tin rằng, hổ phách có những tính chất siêu hình và có những tác dụng rất vi tế lên cơ thể con người. Mà những tác dụng (có ích cho sức khỏe) và các tính chất siêu hình đó lại chẳng liên quan gì đến axit hổ phách cả. Vậy nên nếu bạn tin là hổ phách có lợi cho sức khỏe như lời đồn đại thì cũng không hẳn là không có ích khi bạn đeo cho con mình một chiếc vòng hổ phách óng ánh và rực rỡ.
- Nhưng bạn biết không, tôi thì tôi nghĩ là nếu mình có thể dung hòa một chút giữa cái sự óng ánh và cái thứ axit tuyệt vời mà người ta nói đó thì có lẽ sẽ ích lợi hơn cho các bé. Tức là mình có thể dùng loại vòng có hạt được mài nhẵn tới mức độ không làm đau bé nhưng vẫn có vẻ thô mộc mà không cần phải đánh bóng hay nung nóng hổ phách lên thì có lẽ sẽ tốt hơn.
- Cá nhân tôi thấy thì hầu hết vòng hổ phách giảm đau mọc răng cho bé đều là loại nhẵn bóng và đã xử lý nhiệt rồi. Loại không đánh bóng và không xử lý nhiệt (tức là loại tự nhiên) rất hiếm. Tôi đồ rằng vì các bé ai cũng xinh như thiên thần nên cha mẹ chúng thường thích đeo cho chúng những chiếc vòng hổ phách có hạt trong suốt (đã qua xử lý nhiệt) và nhẵn bóng (đã được đánh bóng bằng hóa chất). Người sản xuất vòng họ cũng hiểu lòng cha mẹ các bé mà. Tôi thấy rằng ở đời thường không có gì toàn vẹn cả. Bạn muốn cái gì có hình thức đẹp hơn thì bạn phải gọt dũa, điểm trang cho nó và vì vậy mà nó giảm bớt cái tính tự nhiên vốn có của nó đi. Cho nên hổ phách cũng không là ngoại lệ.
- Vòng hổ phách giảm đau răng cho bé thường ngắn nên khi bé lên khoảng 3 tuổi là không đeo vừa nữa. Vòng này nhìn trong hình thường làm ta tưởng hạt vòng của nó cũng không đến nỗi nhỏ lắm. Nhưng thật ra ở bên ngoài, những hạt vòng này bé tí xíu.
- Đeo vòng cho bé thì không nên đeo vòng dài quá vì bé có thể kéo vòng lên cho vào miệng cắn.
- Mặc dù vòng này sản xuất ra là để đeo cho bé trong quá trình mọc răng nhưng ở một số nước châu Âu có quy định rất ngặt nghèo đối với những đồ dùng cho trẻ em nên vòng này được khuyến cáo là đeo cho trẻ từ 3 tuổi trở lên (bạn thấy buồn cười không?) Lý do là vì vòng này rất chắc chắn, có kéo mạnh cũng không đứt (dây xỏ vòng là dây nilon, khóa của vòng là loại khóa nhựa xoáy có rãnh) nên nó tiềm ẩn mối hiểm nguy đối với trẻ trong trường hợp vòng bị mắc vào đâu đó. Để tránh điều đó, thay vì cho trẻ đeo vòng cổ, có thể cho trẻ đeo vòng tay hoặc vòng chân.
- Một số người khuyên là không đeo vòng cho trẻ khi đi ngủ vì lúc đó mình cũng ngủ rồi, đâu có kiểm soát được tình hình nữa, lỡ nguy hiểm cũng không biết. Ví dụ vòng bị xoắn, mắc vào đâu đó gây ngạt thở cho trẻ.
- Lúc nào tôi cũng thấy người ta quảng cáo là vòng hổ phách cho trẻ em rất an toàn vì giữa các hạt có các nút thắt nên nếu chẳng may đứt thì cũng chỉ có 1 hạt rơi ra mà thôi. Rồi người ta bảo là hổ phách là chất không độc hại, nếu lỡ rơi ra và bé nhặt cho vào mồm nuốt thì cũng chẳng hại gì. Tôi thì tôi thấy rằng cho dù vòng hổ phách được làm cho người lớn hay trẻ em đeo thì người ta cũng làm theo kiểu ấy, tức là thắt nút giữa các hạt vậy. Rất ít vòng không có thắt nút giữa các hạt. Suy ra là việc thắt nút này chẳng liên quan gì đến cái gọi là an toàn cả. Hoặc là cũng có liên quan nhưng không phải an toàn là lý do duy nhất. Còn cái vụ nuốt hạt vòng vào bụng thì tôi ngờ rằng nó cũng nguy hiểm chứ. Đến hóc cơm, hóc cháo (là những thứ ăn được) còn nguy hiểm nữa mà.
Nói tóm lại là bạn đeo vòng cho con vì hi vọng biết đâu nó có công dụng giảm đau thật như người ta đồn. Còn giả như nó không có công dụng thì nó cũng đẹp, rất đẹp là khác. Bên cạnh đó nó còn được cấu tạo từ nhựa cây tự nhiên nên chắc hẳn là lành, hơn hẳn loại nhựa nhân tạo hay đá giả mà người ta làm vòng cho trẻ em đeo.